03
Mar

0
Twórczy charakter języka

Metoda kognitywna i twórczy charakter języka

Czy nauka języka jest czynnością twórczą? To pytanie przenosi nas do kolejnego zagadnienia związnego z tematem metod nauczania języka obcego. Behawioryści zakładali, że uczenie się to system tworzenia nawyków, na tym bazowała metoda audiolingwalna. Przeciwieństwem tej tezy, jest założenie, że nauka odbywa się za pośrednictwem procedur wykorzystujących potencjał umysłu, dotyczących procesów myślowych. Jesteśmy osobami rozumnymi, twórczymi, zatem podobnie jak w języku ojczystym, tak i w obcym będziemy w stanie tworzyć niezliczoną ilość zdań. Dokładnie o tym podejściu, czyli o metodzie kognitywnej ponież parę słów więcej.

Gramatyka przede wszystkim

Metodę kognitywną, można nazwać nowocześniejszym trybem gramatyczno-tłumaczeniowym. Nacisk na naukę reguł jest nadrzędny. Wiąże się to rzecz jasna z przeświadczeniem o ważności zasad danego języka, co przekłada się na umiejętne  posługiwanie się nim i budowanie nowych zdań i całych wyrażeń. Naturalnym czynnikiem w procesie uczenia jest błąd,  bo dzięki niemu prowadzący jest w stanie skontrolować nasze postępy, zwrócić uwagę na elementy wymagające poprawy. Dla wielu pomyłka stanowi ponadto synonim edukacyjnego progresu, gdyż tylko popełniając błędy poruszamy się w nauce naprzód. Wracając do ważności gramatyki, opiera się ona także na porównywaniu struktur języka obcego i ojczystego – ma to na celu pomóc zrozumieć idee tworzenia poprawnych zdań.

Zdecydowane NIE nawykom

Behawioryzm, jak zostało powiedziane na wstępie, zakłada że nauka to tworzenie konkretnych mechanizów. Nie znając nawet wszystkich zasad, na podstawie zdobytej wiedzy i wdrożonego rozlicznymi powtórkami nawyku, dedukcyjnie dochodzimy do konkretnych rozwiązań. Jednak w myśl kognitywizmu, dopiero z czasem, nabywając oprócz wiedzy doświadczenia, jesteśmy w stanie poprawnie posługiwać się językowymi zasadami. Co więcej, nawykowe uczenie się, poprzez systemy wielokrotnego powielania, wyklucza błędy. Metoda kognitywna, dopuszcza błąd jako synonim poprawnego zdobywania wiedzy.

Język obcy – twórczą dziedziną wiedzy

To, co z pewnością wyróżnia metodę kognitywną w dziedzinie nauczania języka obcego, to bez wątpienia zwrócenie uwagi na twórczy charakter języka. W procesie kształcenia wykorzystywany jest nasz umysł oraz wrodzone właściwości każdego człowieka. Ludzie jako istoty rozumne, każdą napotkaną sytuację rozpatrują w kategorii problemu do rozwiązania, wymaga to odpowiedniej analizy. W przypadku procesu uczenia się, zadaniem prowadzącego jest dostarczenie pomocy do rozwiązania problemu i pomoc w uruchomieniu potencjału myślowego.

Nudna i bierna?

Osoby, które stoją w opozycji to metody kognitywnej, szczególnie negują silny nacisk na zasady gramatyczne. Innym zarzutem jest brak zwrócenia uwagi na mówioną stronę języka – a tym samym osiąganie znajomości raczej jego biernej strony. Czytanie, analiza fragmentów tekstu, porównywanie struktur, wreszcie ćwiczenia gramatyczne – owszem sprzyjają poznawaniu języka obcego, ale w bardzo nudny sposób. Ponadto nawet jeśli angażują procesy poznawcze, wciąż brakuje w tym aktywnego i umiejętnego wykorzystania języka w praktyce. To, co zostaje najlepiej przyswojone sprzyja z pewnością poznaniu literackiego języka i kultury danego kraju.

Jak można zauważyć, metoda kognitywna to ciekawy sposób na nauczanie języka obcego, ale jak większość, nie pozbawiony wad. Z pewnością wartościowym jest uznanie tkwiącego w nas, uczniach, potencjału, nie mniej jednak brakuje tu nacisku na aktywną stronę języka. Należy przyjąć, że poznanie, wiąże się z teorią i to ona stanowi punkt wyjściowy. Tym samym, jeśli jesteśmy zainteresowani klasyczną literaturą obcojęzyczną, kognitywizm to idealny wybór dla nas. Ciekawym jest również podążanie za pojęciem „nauki na błędach”, gdyż istotnie to właśnie świadomość pomyłki, angażuje do poprawienia się, a w nauce do stawiania poprzeczki coraz wyżej.

Konstancja Pietryłka

No Comments

Reply